Άρθρα - Συνεντεύξεις - Μελέτες


Inside Plastics: Healthcare

Στα μέσα του 19ου αιώνα το προσδόκιμο επιβίωσης του ανθρώπινου γένους ήταν λίγο παραπάνω από 30 έτη. Μέσα σε 150 χρόνια υπερδιπλασιάστηκε και συνεχίζει να αυξάνεται, ξεπερνώντας στις μέρες μας το φράγμα των 85 ετών. Ποιοι ήταν όμως οι λόγοι για αυτή την αλματώδη αύξηση; Οι βελτιωμένες συνθήκες υγιεινής, η καλύτερη διατροφή, η ανάπτυξη της ιατρικής μέσω της ανακάλυψης νέων επαναστατικών φαρμάκων αλλά και της εξέλιξης των χειρουργικών επεμβάσεων, μπορούμε να πούμε πως αποτελούν τους βασικούς πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίχθηκε αυτή η αλματώδη αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης.
Η ανάπτυξη δικτύων αποχέτευσης στα μεγάλα αστικά κέντρα τα οποία ολοένα αναπτύσσονταν λόγω της βιομηχανικής επανάστασης στα τέλη του 19ου αιώνα, περιόρισαν σημαντικά τη διάδοση διάφορων λοιμωδών νοσημάτων, που εκείνη την εποχή είχαν συχνότατα θανατηφόρα αποτελέσματα, ενώ ταυτόχρονα η ανακάλυψη την πενικιλίνης και των αντιβιοτικών σε συνδυασμό με τα παγκόσμια προγράμματα εμβολιασμού έδωσαν ένα ακόμα αποφασιστικό χτύπημα στη μάχη κατά των μικροβιακών μολύνσεων που εκείνη την εποχή αποτελούσαν τον νούμερο 1 αιτία θανάτου του ανθρώπινου γένους, ειδικά στις νεότερες ηλικίες.
Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα είχαμε καταφέρει να αντιμετωπίσουμε πολλές από τις αιτίες θανάτου στις μικρές και μεσαίες ηλικίες. Από εκεί και έπειτα η αλματώδη ανάπτυξη της τεχνολογίας μας έδωσε την δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε και τις ασθένειες της τρίτης ηλικίας. Η έρευνα για νέα φάρμακα εντατικοποιήθηκε, οι χειρουργικές τεχνικές βελτιώθηκαν αλλά και ανακαλύφθηκαν και καινούριες πιο πρωτοποριακές ενώ νέες τεχνολογίες μας έδωσαν τη δυνατότητα να παρέμβουμε σε σημεία που πριν λίγα χρόνια θεωρούσαμε αδύνατο.
Δεν είναι τυχαίο πως εκεί περίπου στα μέσα του αιώνα ξεκίνησε και ευρεία διάδοση του πλαστικού ως καθημερινό υλικό στη ζωή μας. Η Ιατρική κοινότητα αμέσως κατάλαβε τη χρήση του νέου αυτού μέσου και αμέσως το προσάρμοσε στις ανάγκες. Τι προσφέρει όμως το πλαστικό που τα κάνει τόσο δημοφιλές στην ιατροφαρμακευτική πρακτική και έρευνα;

Αποστείρωση
Το πλαστικό αποστειρώνεται πανεύκολα. Έτσι μπορούμε να φτιάχνουμε εργαλεία και άλλα χρήσιμα ιατροφαρμακευτικά υλικά τα οποία τοποθετούμενα σε ειδικές συσκευασίες, είναι διαθέσιμα προς χρήση ανά πάσα στιγμή. Χρησιμοποιείται λοιπόν ευρέως για την κατασκευή χειρουργικών γαντιών, σωλήνων, δοχείων, συρίγγων, στυλό ινσουλίνης, ενδοφλέβιων σωλήνων, καθετήρων κλπ. Τα προϊόντα αυτά παράγονται για μία μόνο χρήση (αναλώσιμα) και έπειτα καταστρέφονται με ειδικό πρωτόκολλο. Με αυτό τον τρόπο η βιολογική και η ιατροφαρμακευτική έρευνα αποκτούν τεράστιο πλεονέκτημα σε σχέση με τις παλαιότερες πρακτικές αφού μπορούν να καλύπτουν άνετα και γρήγορα ένα μεγάλο φάσμα των διαδικασιών που απαιτούνται για να καταλήξουν σε ένα βιολογικό επίτευγμα ή την ανακάλυψη κάποιου φαρμάκου.
Το πλαστικό χρησιμοποιείται επίσης για τη δημιουργία ειδικών αντιμικροβιακών επιφανειών αφής που μπορούν να καταστρέψουν τα βακτηρίδια και άλλα μικρόβια, περιορίζοντας έτσι σημαντικά την εξάπλωση των επικίνδυνων ασθενειών που προκαλούν. Το αντιμικροβιακό πλαστικό είναι γνωστό ότι έχει εξαιρετικά υψηλή αποτελεσματικότητα στη θανάτωση των βακτηρίων και είναι σε θέση να εξαλείψει τους παθογόνους παράγοντες ακόμη και όταν οι εν λόγω επιφάνειες δεν καθαρίζονται τακτικά.

Ασφάλεια
Το πλαστικό είναι από τη φύση του πολύ ανθεκτικό υλικό. Δεν σπάει όπως το γυαλί, δεν μαζεύει υγρασία και σαπίζει όπως το ξύλο και δεν οξειδώνεται και σκουριάζει όπως τα μέταλλα. Η ανθεκτική αυτή φύση των πλαστικών επιτρέπει την εφαρμογή τους στη δημιουργία ιατρικών μηχανισμών ασφαλείας, όπως στην ιατρική συσκευασία, στις φαρμακευτικές συσκευασίες κυψελών (blisters) και σε διάφορους σάκους απορρίψεως ιατρικών αποβλήτων. Επειδή είναι ανθεκτικά στη θραύση αποτελούν μια πολύ εύχρηστη επιλογή αποθήκευσης και μεταφοράς ιατροφαρμακευτικών υλικών. Επιπλέον, το πλαστικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποτελεσματική διατήρηση της ακεραιότητας άλλων υλικών, με τη χρήση προστατευτικών επιστρώσεων. Για παράδειγμα, τα πλαστικά χρησιμοποιούνται ευρέως για τη δημιουργία μη διαπερατών σακών βιολογικού κινδύνου για τη μεταφορά ιατρικών απόβλητων.

Άνεση
Πέρα από την ανθεκτικότητα, το πλαστικό έχει, όταν χρειάζεται, και ευελιξία, τη λεγόμενη πλαστικότητα. Για πολλά χρόνια, η ιατρική χρησιμοποίησε στη χειρουργική μεταλλικά υλικά, ειδικά στον τομέα της προσθετικής. Τώρα, που υπάρχει η ανθεκτικότητα και η ευελιξία του πλαστικού, χρησιμοποιείται πλέον αυτό, αφού όχι μόνο παρέχει βελτιωμένη άνεση αλλά και εξειδικευμένες λύσεις που επιτρέπουν την υγιέστερη και φυσιολογική ζωή των ασθενών. Επιπλέον, οι ασθενείς που είναι αλλεργικοί σε ορισμένα μέταλλα έχουν επωφεληθεί από το αποστειρωμένο, υποαλλεργικό πλαστικό, το οποίο επιτρέπει καλύτερη περίθαλψη και θεραπεία.

Καινοτόμες Εφαρμογές
Δεδομένου ότι το πλαστικό μπορεί να διαμορφωθεί σύμφωνα με την απαίτηση μιας συγκεκριμένης εφαρμογής, είναι το ιδανικό υλικό για την ανάπτυξη νέων ιατρικών συσκευών. Τα πλαστικά χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια σε χειρουργικές συσκευές και προϊόντα όπως οι σύγχρονοι βηματοδότες, τα στεντ ή οι συσκευές αντικατάστασης αρθρώσεων λόγω της ικανότητάς τους να προσαρμόζονται στα πιο μικρά και πολύπλοκα καλούπια.

Κόστος-Αποτελεσματικότητα
Τα πλαστικά μπορούν όχι μόνο να παράγονται μαζικά με οικονομικά αποδοτικούς συντελεστές, αλλά και να επιτρέπουν ένα ευρύτερο φάσμα εφαρμογών. Και ενώ οι μεταλλικές ιατρικές συσκευές είναι επιρρεπείς σε φθορά και διάβρωση, το πλαστικό μπορεί να υποστεί επεξεργασία για να αντέξει αυτές τις καταπονήσεις και να αποφύγει τέτοιες περιστάσεις. Έτσι με τη χρήση του πλαστικού μειώνονται τα κόστη κατασκευής και σχεδόν εξαφανίζονται τα κόστη συντήρησης. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που έχει κερδίσει σχεδόν την αποκλειστικότητα στη παραγωγή αυτών των υλικών.
Σίγουρα δεν μπορούμε να αποτιμήσουμε ποσοτικά τη συνεισφορά του πλαστικού στην εξέλιξη του προσδόκιμου επιβίωσης του ανθρωπίνου γένους. Είναι όμως δεδομένο πως το πλαστικό αποτελεί αυτή τη στιγμή το κυρίαρχο υλικό πρώτης γραμμής στη βιολογική, ιατρική και φαρμακευτική έρευνα. Η Βιολογική έρευνα σήμερα είναι αδιανόητο να υπάρξει χωρίς πλαστικό. Πρόσφατα η εταιρεία Eppendorf ανακοίνωσε πως έχει έσπασε το φράγμα του ενός δισεκατομμυρίου στην παραγωγή μικρών δοχείων για βιοχημικές αντιδράσεις από πολυπροπυλένιο. Επιπλέον καθημερινές ιατρικές πρακτικές όπως η ανάληψη και η μετάγγιση αίματος, οι ενέσεις ή ακόμα και οι νοσοκομειακές μάσκες είναι αδιανόητο να πραγματοποιηθούν χωρίς τη χρήση πλαστικών. Ακόμα και τα ίδια τα φάρμακα δεν μπορούν να υπάρξουν στα ράφια των φαρμακείων χωρίς τις πλαστικές συσκευασίες τους. Ξαναγυρίζοντας λοιπόν στην αρχή της παραγράφου, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι σήμερα το πλαστικό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεμέλιους λίθους των υγειονομικών υπηρεσιών του πλανήτη.

pfpTeam


Ανακύκλωση στην υπηρεσία της Παγκόσμιας Υγείας

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας τους τελευταίους μήνες βρίσκεται σε ραγδαία μετάδοση μία επιδημική ασθένεια άκρως επιθετική που απειλεί το σύνολο του πληθυσμού όσον αφορά τους νοσούντες (συμπτωματικούς ή μη). Οι οδηγίες πρόληψης από την Επιστημονική και Ιατρική Κοινότητα έχουν να κάνουν και με μέτρα προφύλαξης που λαμβάνονται από τον άνθρωπο και αφορούν σε αντικείμενα μίας χρήσης, καθώς και στολές, γάντια, μάσκες, αντισηπτικά κ.α.

Τα τελευταία χρόνια η εκστρατεία σχετικά με τα προϊόντα πλαστικής προέλευσης επιδόθηκε κυρίως στην απαγόρευση και όχι την ορθή χρήση τη σωστή απόρριψη και προπάντων την ανακύκλωση τους. Το αποτέλεσμα είναι πως εκτός από τη σοβαρή έλλειψη αυτή τη στιγμή σε kit εξετάσεων και αντικείμενα προφύλαξης (κατά δήλωση του επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς), υπάρχει και μία μεγάλη αναστολή στην πρόοδο της κυκλικής οικονομίας.

Δυστυχώς σε καταστάσεις όπως μία πανδημία, η οποία απειλεί ευπαθείς ομάδες του παγκόσμιου πληθυσμού, μπορεί ο κάθε άνθρωπος να αντιληφθεί τη χρησιμότητα των προϊόντων μίας χρήσης -πλαστικών ή μη. Και αν για πολλούς υπάρχει το -απλοϊκά διατυπωμένο- δίλλημα «να σώσω το περιβάλλον χρησιμοποιώντας τα ίδια σκεύη, γάντια, μάσκες, καλαμάκια, ποτήρια, ή να σώσω την παγκόσμια υγεία με προϊόντα μίας χρήσης», η απάντηση είναι μία: Ανακύκλωσε για να τα κάνεις και τα δύο!

Δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς τη φύση και δεν μπορεί να υπάρξει περιβάλλον χωρίς την προστασία από τον άνθρωπο. Μα κυρίως δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς να τηρούνται οι βασικοί κανόνες για την παγκόσμια υγεία! Ενημερώσου, προφυλάξου, ανακύκλωσε!


Πλαστικό: ένα σημαντικό βήμα προς την κυκλική οικονομία

Η τύχη των χρησιμοποιημένων πλαστικών είναι το αντικείμενο πολλών συζητήσεων, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, η οποία έχει θέσει τον φιλόδοξο στόχο της ανακύκλωσης του 50% των χρησιμοποιημένων πλαστικών μέχρι το 2030 (55% για τις συσκευασίες). Αυτοί οι στόχοι ωθούν τους κατασκευαστές να καινοτομούν για να αναπτύξουν γρήγορα λύσεις. Ανάμεσά τους, η ανακύκλωση χημικών ουσιών κάνει μια σημαντική ανακάλυψη. Ωστόσο, η μηχανική ανακύκλωση δεν πρέπει να ξεπεραστεί αφού η τεχνολογική πρόοδος αφθονεί και σε αυτή την περίπτωση.

Ανακύκλωση πλαστικών: περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις
Κατά τη διάρκεια ενός αιώνα, η χρήση του πλαστικού έχει εξελιχθεί και ήταν εξαιρετικά επιτυχημένη. Παρόλο που επί του παρόντος αποτελεί αντικείμενο πολλών συζητήσεων, δεν πρέπει να ξεχνάμε πόσο άλλαξε και βελτίωσε την καθημερινότητά μας - καλύτερη διατήρηση των τροφίμων, ελαφρύτερα αυτοκίνητα, προστασία της ιδιοκτησίας και των ανθρώπων και πολλά άλλα. Κάθε χρόνο παράγονται περίπου 350 εκατομμύρια τόνοι πολυμερών παγκοσμίως. Προφανώς, αν και τα πλαστικά προϊόντα έχουν πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής, δεν είναι αιώνια και πρέπει να βρεθεί λύση για αυτά τα πλαστικά που έχουν φτάσει στο τέλος της ζωής τους. Όπως γνωρίζουμε, η υγειονομική ταφή είναι η λιγότερο επιθυμητή επιλογή. Η ανάκτηση ενέργειας - το γεγονός ότι χρησιμοποιούνται τα πλαστικά ως πηγή ενέργειας - είναι μια πιθανή λύση, αλλά δεν είναι απολύτως ικανοποιητική, διότι αντί να χρησιμοποιείται απλώς μια πηγή καυσίμων, τα πλαστικά απόβλητα θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια τεράστια πηγή νέων υλικών. Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχει αυξανόμενη συνειδητοποίηση και νέες ιδέες.

Η ώθηση από τη χημική ανακύκλωση
Η διαδικασία της μηχανικής ανακύκλωσης - η οποία περιλαμβάνει τη διαλογή, πλύση, κοκκοποίηση και στη συνέχεια τήξη του υλικού ξανά για να μετατραπεί σε νέα προϊόντα - είναι πολύ αποτελεσματική για αντικείμενα κατασκευασμένα από ένα μόνο πολυμερές, όπως μια κανάτα πολυαιθυλενίου ή για αντικείμενα των οποίων τα διάφορα συστατικά μπορούν να διαχωριστούν σωστά. Ωστόσο, η διαδικασία είναι πιο περίπλοκη για εκείνα τα πλαστικά που αποτελούνται από πολλά πολυμερή ή πολύ συγγενή υλικά (όπως ορισμένες συσκευασίες τροφίμων πολλαπλών στρώσεων) ή απορρίμματα που είναι μολυσμένα ή περιέχουν ανεπιθύμητες ουσίες. Η ουσία του θέματος είναι λίγο πιο περίπλοκη, καθώς μερικές φορές είναι δυνατή η ανακύκλωση διαφορετικών συστατικών σε ένα μείγμα για να δημιουργηθεί ένα νέο αντικείμενο. Ο μόνος περιορισμός είναι ότι αυτά τα ανακυκλωμένα υλικά έχουν συχνά χαμηλότερες επιδόσεις και επομένως χρησιμοποιούνται εκ νέου για εφαρμογές οι οποίες είναι λιγότερο απαιτητικές από τις αρχικές, αλλά των οποίων η αγορά είναι περιορισμένη. Μην ξεχνάμε επίσης πως, σήμερα, το 50% όλων των διαφόρων πλαστικών συσκευασιών που χρησιμοποιούνται από τα νοικοκυριά μπορεί να ανακυκλώνεται αρκετά εύκολα. Για το υπόλοιπο 50%, λοιπόν, η χημική ανακύκλωση έχει συγκεντρώσει ενδιαφέρον, ιδίως μεταξύ των κατασκευαστών και πολλών νεοσύστατων επιχειρήσεων. Η χημική ανακύκλωση είναι μια διαδικασία που διασπά το πολυμερές για να μετασχηματιστεί σε μικρότερα μόρια. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα μονομερές, η πρώτη ύλη για όλα τα πολυμερή, σε ένα ή περισσότερα στάδια. Η τελειοποίηση αυτής της διαδικασίας θα επέτρεπε την παραγωγή ενός ανακυκλωμένου πολυμερούς ταυτόσημου με το παρθένο πολυμερές και έτσι θα ήταν σε θέση να το χρησιμοποιήσει και πάλι στις πιο απαιτητικές εφαρμογές, όπως η συσκευασία τροφίμων. Η χημική ανακύκλωση είναι ένας ουσιαστικός τρόπος για να επιτευχθούν οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως, αυτοί που επιβάλλουν αυξανόμενες ποσοστώσεις πλαστικών για ανακύκλωση. Τα μπουκάλια για παράδειγμα, που προορίζονται για τη βιομηχανία τροφίμων πρέπει να πληρούν ορισμένα από τα αυστηρότερα πρότυπα υγείας. Έτσι, τα ανακυκλωμένα πολυμερή θα πρέπει να έχουν ακριβώς τις ίδιες ιδιότητες με τα παρθένα πολυμερή. Στον τομέα αυτό, η χημική ανακύκλωση καθιστά δυνατή την εκπλήρωση αυτών των απαιτήσεων και για όλους αυτούς τους λόγους, αναμένουμε σημαντικές εξελίξεις τα επόμενα χρόνια.

Νέες ιδέες και καινοτομία η απάντηση στις προκλήσεις
Η σωστή διαχείριση στη χρήση και την ανακύκλωση των πλαστικών είναι ένα θέμα που αυτή τη στιγμή πραγματικά «καίει». Εκτός λοιπόν από την οικολογική συνείδηση που οφείλουμε να έχουμε, η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας είναι στη διάθεσή μας για να προσφέρουν πραγματικές λύσεις! Η ώθηση που έδωσε το πλαστικό στην καθημερινότητα του ανθρώπου είναι αδιαμφισβήτητη. Όπως επίσης δεδομένη -θα έπρεπε- να θεωρείται η συνεχής ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων μας σχετικά με τη σωστή χρήση των πλαστικών. Μηχανική και χημική ανακύκλωση λοιπόν, αποπολυμερισμός, πυρόλυση, αεριοποίηση, είναι έννοιες και πρακτικές οι οποίες θα μπουν σύντομα στο λεξιλόγιο μας.

(πηγές: PlasticsEurope.org, plastics-themag.com. Απόδοση κειμένου Θ. Γεωργούλιας, κειμενογραφία Κ. Παπαστάμκος)


Συνέντευξη του Ιδρυτή & Προέδρου του PFP, Κωνσταντίνου Κανελλάκη στον City International 106,1 fm

Στον City International 106,1 fm και την εκπομπή politicEcon του Γιάννη Παπαγεωργίου φιλοξενήθηκε την Πέμπτη 19/9 ο Ιδρυτής και Πρόεδρος του Plastics for People, Κωνσταντίνος Κανελλάκης, απαντώντας σε όλα τα καίρια ερωτήματα σχετικά με την ανακύκλωση και την κυκλική οικονομία.

Ο κος Κανελλάκης επισήμανε την έλλειψη παιδείας και ενημέρωσης γύρω από την ανακύκλωση που χαρακτηρίζει τους πολίτες στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες λέγοντας χαρακτηριστικά ότι, «Στην Ελλάδα υπάρχει κενό ενημέρωσης» και ο μόνος τρόπος να διορθωθεί αυτό είναι να εισαχθεί η ανακύκλωση στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. «Η ανακύκλωση πρέπει να διδάσκεται στο σχολείο από την 1η Δημοτικού» είπε χαρακτηριστικά ενώ στάθηκε στη αναγκαιότητα των παραπάνω καθώς ο πλανήτης μας βρίσκεται σε οριακό σημείο. «Ήρθε η ώρα να παραδώσουμε στα παιδιά μας μια χώρα με κυκλική οικονομία και ανακύκλωση» πρόσθεσε, τονίζοντας ότι «πρέπει να ξεκινήσουμε την κουλτούρα της ανακύκλωσης» καθώς είναι πλέον αναγκαίο να μην απορρίπτουμε ότι δεν χρειαζόμαστε.

Όσον αφορά το πλαστικό και τον «πόλεμο» που δέχεται τα τελευταία χρόνια, ο Κωνσταντίνος Κανελλάκης τόνισε πως «το πλαστικό δεν είναι εχθρός του ανθρώπου» και οι πλαστικές εφαρμογές στη ζωή του ανθρώπου είναι χιλιάδες, από την υγεία και την αυτοκίνηση μέχρι τον ηλεκτρισμό και τα συστήματα ύδρευσης, στοιχεία απαραίτητα για ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής. Τα πλαστικά προϊόντα (συμπεριλαμβανομένων φυσικά και των πλαστικών μίας χρήσης) που φέρουν ένα από τα επτά σήματα ανακύκλωσης ανακυκλώνονται εύκολα ή δύσκολα, κάτι που σημαίνει πως ο άνθρωπος μπορεί να συνεχίσει να απολαμβάνει την ευκολία που του προσφέρει το πλαστικό αρκεί μετά την χρήση να το ανακυκλώνει στους μπλε καδους και να μην το απορρίπτει αυθαίρετα.

Μιλώντας συγκεκριμένα για την κυκλική οικονομία ο κος Κανελλάκης τόνισε πως μόνο οφέλη έχει να προσφέρει στον άνθρωπο όλη αυτή η διαδικασία της ανακύκλωσης των πλαστικών προϊόντων και η επεξεργασία τους που οδηγεί σε νέα πλαστικά αντικείμενα από την πρώτη ύλη που προκύπτει. Μικρότερο ενεργειακό αποτύπωμα στο περιβάλλον αλλά και νέες θέσεις εργασίας μεταξύ αυτών, με το σημαντικότερο όλων το γεγονός πως η μόλυνση του περιβάλλοντος σταματά. Το πλαστικό που δημιουργήθηκε για να υπηρετήσει τον άνθρωπο πλέον, «δεν πετιέται, δεν απορρίπτεται, δεν μολύνει, δεν καταλήγει στη θάλασσα αλλά επαναχρησιμοποιείται».


Inside Plastics: Tattooing

Το θέμα “πλαστικό – χρησιμότητα – σωστή διαχείριση – ορθή απόρριψη” είναι πολυδιάστατο. Και σίγουρα βρίσκει εφαρμογή στην καθημερινότητά μας σε ποικίλες μορφές. Τί συμβαίνει όμως στις περιπτώσεις που το πλαστικό είναι αναντικατάστατο και αποτελεί τον νούμερο ένα παράγοντα ασφάλειας σε μία εργασία; Στη σειρά ερευνών με τίτλο Inside Plastics, μιλάμε με ανθρώπους, επαγγελματίες, που το πλαστικό αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι στην δουλειά τους.

Η δερματοστιξία ή αλλιώς τατουάζ, τα τελευταία χρόνια είναι ίσως η ταχύτερα αναπτυσσόμενη “τάση” της εποχής. Μόδα, άποψη, στυλ, έκφραση, ακόμα και χρησιμότητα σε καλλωπισμό ουλών και σημαδιών τεχνιτών ή φυσικών του σώματος. Σε κάθε περίπτωση το τατουάζ ήρθε πολλά χρόνια πριν, τα τελευταία 10-15 έγινε ισχυρή τάση και μάλλον θα μείνει αρκετά ακόμα. Πέρα από την μόδα, ή την άποψη, το τατουάζ έχει να κάνει με σοβαρούς κανόνες υγιεινής και ασφάλειας. Το Ινστιτούτο “Plastics for People” είχε τη χαρά να μιλήσει με τον κ. Χαράλαμπο Φλέσσα, ιδιοκτήτη ενός μεγάλου “Tattoo,Piercing and Tattoo removal Studio”. Ακόμη και με μία πρόχειρη και γρήγορη έρευνα στο διαδίκτυο, μπορεί εύκολα κάποιος να διαπιστώσει πως το εσωτερικό ενός τέτοιου Studio είναι ...πλαστικοποιημένο! Οι απορίες μας συγκεκριμένες. Όχι τόσο για τη φύση του επαγγέλματος και τα γούστα των πελατών, αλλά κυρίως για το πλαστικό, τη χρήση του και την απόρριψη.

   

Θα μπορούσε κάποιος επαγγελματίας να αντικαταστήσει τα πλαστικά υλικά που χρησιμοποιούνται για την αποστείρωση, την προστασία και την ασφάλεια των πελατών; Ο κ. Φλέσσας είναι απόλυτος: “Όχι σε καμία περίπτωση. Οι αυστηροί κανόνες έκδοσης άδειας και λειτουργίας ενός Tattoo Studio καθώς και η ασφάλεια των ανθρώπων που με εμπιστεύονται, είναι εκτός διαπραγμάτευσης. Η ολόσωμη ποδιά, τα προστατευτικά μέρη από πλαστικό για εμένα και τον πελάτη, τα μηχανήματα για τατουάζ αλλά και αφαίρεση, τα πλαστικά μίας χρήσης με τα οποία επενδύω τα πάντα που θα έρθουν σε επαφή με τον άνθρωπο κάθε φορά, γάντια, νάιλον τα πάντα, είναι από πλαστικό και δε θα μπορούσα να φανταστώ να ήταν από κάποιο άλλο υλικό”. Η επόμενη ερώτηση είναι αναμενόμενη: Γιατί; “Διότι δε γίνεται πρακτικά να χρησιμοποιηθεί άλλο υλικό για να διασφαλιστεί η υγιεινή. Φαντάζεστε να χρησιμοποιούσαμε κάτι άλλο; Τι; Χαρτί; Αλουμίνιο; Τα ενδότερα του Studio είναι σαν χειρουργείο, ρωτήστε έναν χειρουργό γιατρό με τι θα αντικαταστούσε το οτιδήποτε πλαστικό στην εφαρμογή της επιστήμης του. Θα σας κοιτούσε άναυδος” συμπληρώνει ο κ. Φλέσσας (και παρεμπιπτόντως εννοείται πως θα μιλήσουμε για το πλαστικό και την ιατρική και θα έχουμε πολλά να πούμε).

   

Μετά την απόλυτη άποψη ενός επαγγελματία του χώρου για την αναντικατάστατη φύση του πλαστικού και τη χρησιμότητά του, έπρεπε να περάσουμε στο θέμα διαχείρισης και απόρριψης. Αφού είδαμε πως εργαλεία της δουλειάς όπως βελόνες, απορρίπτονται σε ειδικά δοχεία ιατρικών αποβλήτων περάσαμε στο πλαστικό. Η απορία μας ήταν εύλογη, η ερώτησή μας mainstream και οι απαντήσεις αφοπλιστικές. Τί θα γίνει εάν το τάδε πλαστικό μέρος που χρησιμοποιείτε για την εργασίας σας καταλήξει στη θάλασσα, στο στόμα μίας χελώνας ή ενός δελφινιού; “Πρώτα απ' όλα με νοιάζει να μην κολλήσει ο άνθρωπος που εξυπηρετώ μεταδιδόμενες με τα υγρά του οργανισμού ασθένειες... Επειδή όμως για να συνεχίσει να υπάρχει το επάγγελμά μου αλλά και ο άνθρωπος γενικότερα, πρέπει να υπάρχει και η καθαρή θάλασσα και το δελφίνι και όλη η φύση σε αρμονία, πολύ απλά ανακυκλώνω τα πλαστικά που χρησιμοποιώ. Είναι όλα μίας χρήσης και εκτός από τα πλαστικά μέρη των εργαλείων που αποστειρώνονται, τα υπόλοιπα τα απορρίπτω στον κάδο ανακύκλωσης”. Στις μέρες μας πολλοί μιλάνε για περιβάλλον και ανακύκλωση όμως λίγοι πράττουν, αλήθεια δεν είναι “βαρετό” να κάνεις όλη τη διαδικασία διαχωρισμού των οικιακών ή επαγγελματικών απορριμμάτων προς ανακύκλωση; “Όχι! Το βαρετό θα ήταν να μην κάνω τη δουλειά που μου αρέσει, το βαρετό θα ήταν να μην υπάρχει συνέχεια στη ζωή μας και το πιο επικίνδυνο θα ήταν να μην υπάρχει ασφάλεια στη δουλειά μου!” επισημαίνει ο κ. Φλέσσας και συμπληρώνει “πολλά από τα υλικά που χρησιμοποιώ προέρχονται από ανακυκλωμένα υλικά όπως γάντια, νάιλον κλπ. Οπότε επειδή εκτός από τον άνθρωπο με νοιάζει και το δελφίνι όπως λέτε είμαι ήσυχος στην συνείδησή μου. Επίσης δεν είμαι ανεύθυνος ή τόσο κουτός για να μην πω τίποτε άλλο ώστε να πετάω τα σκουπίδια μου όπου να ΄ναι”.

Κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία που συλλέξαμε από τον ιδιοκτήτη του Studio είναι πως σχεδόν το σύνολο των υλικών που χρησιμοποιεί (πλαστικά και μη) για την εργασία του, ανακυκλώνονται. Ακόμη, ο όγκος των υλικών που απορρίπτει προς ανακύκλωση ένας (ευσυνείδητος) ιδιοκτήτης Tattoo Studio, είναι ίσος με τον όγκο αποβλήτων ενός μικρομεσαίου μικροβιολογικού εργαστηρίου. Γίνεται λοιπόν εύκολα αντιληπτό πως το πλαστικό αποτελεί ένα αναντικατάστατο υλικό στην καθημερινότητά μας, ιδιωτική ή επαγγελματική. Για να είναι η χρήση του ακόμα πιο αποδοτική και ανταποδοτική η ανακύκλωσή του κρίνεται απαραίτητη. Ό,τι δίνεις παίρνεις, λέει το ρητό. Προφανώς η ρήση αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν δίνεις κάτι για να πάρεις πίσω ΖΩΗ.

Ευχαριστούμε τον κ. Φλέσσα και το “Zany Tattoo and Tattoo Removal Studio” για την συνεργασία και την παραχώρηση των φωτογραφιών.


Το Πλαστικό Για τη Διαφύλαξη του Νερού

Κάθε χρόνο, στις 22 Μαρτίου, τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ) γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα του Νερού ως «μέσο επικέντρωσης της προσοχής στη σημασία των γλυκών υδάτων και προάσπιση της βιώσιμης διαχείρισης των πόρων των γλυκών υδάτων».

Πολλοί μπορεί να μην το γνωρίζουν, αλλά τα πλαστικά παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση του νερού. Πράγματι, σε καθημερινή βάση, όλοι βασιζόμαστε σε μια ασφαλή και σταθερή παροχή πόσιμου νερού. Η βιώσιμη μεταφορά ύδατος, ακόμη και σε μεγάλες αποστάσεις, πρέπει να είναι απαλλαγμένη από διαρροές, αποφεύγοντας τη διάβρωση, το έδαφος ή τη βακτηριακή μόλυνση. Οι αγωγοί που μεταφέρουν νερό πρέπει να έχουν ανθεκτική σφράγιση, να είναι εύκολοι και γρήγοροι στην εγκατάσταση, να είναι ανθεκτικοί στη διάβρωση και να έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής. Οι πλαστικοί σωλήνες πληρούν όλες αυτές τις απαιτήσεις.

Εκτιμάται ότι στην Ευρώπη περίπου το 25% των διαρροών πόσιμου νερού χάνονται στο υπέδαφος. Η κατάσταση είναι παρόμοια με τα λύματα με περίπου το 1/3 του δικτύου αποχέτευσης κατεστραμμένο. Για το λόγο αυτό, η αξιοπιστία του υλικού παίζει καθοριστικό ρόλο στον εκσυγχρονισμό ή στη νέα εγκατάσταση σωλήνων πόσιμου ύδατος και λυμάτων. Αυτός είναι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους σήμερα τα πλαστικά είναι το υλικό επιλογής όταν πρόκειται για σωλήνες νερού. Οι πλαστικοί σωλήνες είναι πιο εύκαμπτοι και πιο ανθεκτικοί, οι διαρροές σε συνδετικά κομμάτια σχεδόν αποκλείονται και συχνά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για περισσότερα από 100 χρόνια.

Οι πλαστικοί σωλήνες έχουν επίσης ένα καταπληκτικό οικολογικό αποτύπωμα: από την παραγωγή, μέχρι την ανακύκλωση στο τέλος της φάσης χρήσης τους, κατά μέσο όρο χρησιμοποιούν 1.000 g πολυπροπυλενίου για την παραγωγή σωληνώσεων και μόνο περίπου 1.005 g πρώτων υλών. Η επεξεργασία πραγματοποιείται σε χαμηλές θερμοκρασίες, συνήθως κάτω από 200 βαθμούς Κελσίου. Όλα αυτά συμβάλλουν στην όσο το δυνατό χαμηλότερη εκπομπή ρύπων.

Οι τεχνικές τοποθέτησης χωρίς καύση μειώνουν το κόστος και μειώνουν τους περιορισμούς της κυκλοφορίας, χάρη στις μικρότερες εργοταξιακές εγκαταστάσεις και στους μικρούς χρόνους κατασκευής. Περαιτέρω εναλλακτικές μέθοδοι για την τοποθέτηση πλαστικών σωληνώσεων, όπως η μηχανική οργώματος, μειώνουν την παρέμβαση στη φύση. Επιπλέον, οι πλαστικοί σωλήνες είναι πλήρως ανακυκλώσιμοι. Ήδη από το 1994 υπάρχει ένα βιομηχανικό σύστημα συλλογής και ανακύκλωσης πλαστικών υλικών σωλήνων, παρέχοντας υψηλής ποιότητας δευτερογενή πρώτη ύλη για μια λογική δευτερεύουσα χρήση.

(Πηγή: plasticseurope.org, Απόδοση κειμένου: Κ. Παπαστάμκος)